Kayasaray Kalesi HALKAPINAR KONYA

Adını ve şöhretini tarihi kalesinden alan Konya’nin Halkapınar ilçesine bağlı bulunan bu
köy dereyüzü köylerindendir.Kayasaray Aydos dağının önünde tabiatın içeriye doğru
oyduğu bir vadinin içinde yükselen sipsivri kayalarin önünde kurulmuştur. 20160805_182821Bu boz kayalar
aydosla boy ölçüşmek için şahlanmısa benzerler.Güney eteğine köyün kurulduğu kaya
sivridir.Daha yüksektekine cifte kayalar derler.Köylüler sivri kayaya bir yaban keçisi
alışkanlıgında ve çevikliği ile on onbes dakikada tirmaniyorlar.Kayanin üstünde bu
topraklarda mekan tutan ve gelip gecen eski insanların yararlandiklari bir kale
vardir.Kale bir kartal yuvasina benzetilir.Bu kaleden Hititler, Frikyalılar, Romalılar,
Bizanslılar, Ermeniler,Selcukiler,Karamanogulları ve nihayetinde Osmanlıoğulları istifade
etmişlerdir…Mimarinin klasik isbat ve mahv kurallarina göre gelip geçen kavimler bu
kalede bazı yerlerini atarak baz yerlerini yenileyerek ve bazı yerlerine ilaveler yaparak
kendilerini korumuslardir.Yağmur suları kaleden aşağıya sızarken altin gûmûs ve bakır
gibi eski paralarıda sürüklediği olurmus ve bazen de bu tür para vs. günümüzde de
bulunabiliyor.Kalenin üstünde Hristiyan Roma ve Bizans devrine ait haçlar kazınmış
mermer taşları bulunduğu gibi osmanlılar devrine ait kitabeli taslarda vardir.Oradan
indirilerek caminin kapısının üstüne koyulan bir kitabeli taşın osmanlının kanuni dewrinden
kaldigida bilinir.Kaleye birisi güney birisi kuzey iki çıkış yolu vardır.Eskiden buraya
katırlarlada çıkılırmıs ama asırların yagmuru borası firtinası güneşi donu kayalarda
aşınma yaptığı için katırlarla çıkmaya imkan yoktur.Güney yolunun bazı yerlerine 45
merdiven basamagi oyulmustur.Kalenin üstü oldukca geniştir.Kapısının bulunduğu yer hala
demir kapi adini taşır.Kalenin üstünde geniş bi su sarnıcı wardır.Yağmur ve kar suları
buraya süzülür ve toplanır suların buraya geldiği küçük künkler görülür.Suyun uyuz
hastalığına iyi geldiği kükürtlü oldugu ve tabanından kaynaklandığına benzer söylentiler
vardır ama burada eskiden bir kilise oldugunu ve sarnıçtaki tasların bu kilisenin taşları
olduğunu birçok kişi bilmez.Kalenin üstünde bir yel değirmeni vardi.Son zamanlarda
yapılan kazilarda 90 cm çapındaki taşı bulunmuştur.Harcli duvar kalıntıları ve bazı
yerlerde dam örtmek için direk geçirilen oyulmus delikler górúlúr.Kalenin ayakta kalan
kisimlarida defineciler tarafından tahrip edilmektedir.Kale-i mindosun güneyinde
toroslar,doğusunda aksaçlı aydos dağı,polat adı verilen üstünde kaleler olan çifte
kayalar,kuzeyinde dereyüzü köyleri(yassikaya, deli, mahmutlu ,köseli cakillar, dedeli,
körlü, küsere karayusuflu ve sinandi) bulunur.Kalenin batı kesiminde ise eskihisar köyü
wardır.Kale-i mindos köyünün dogusunda feslike denilen yere batmis bir toprak parcasi
gibi görülen büyük bi çukur vardır.Köylülerin babalarından dedelerinden duyduklarına
göre çifte kayalarda aydos mindos kalesinde mindos adlı bir bey otururmus dağ ve kale
adlarını bunlardan almışlardır.Aydos dağında tepenin güneyinde bol miktarda maden
cürufu vardr bu bize vatktinde buralardaki madenlerin islendigini gösterir.Biz
osmanlilarin para kestirdikleri yerler darphaneleri arasinda aydos adina
rastlamadık.Topkapı sarayı arşivinde Toroslardaki ve bulgar dağındaki madenlerin
Osmanlilar tarafından islendiğine dair pek çok belge vardır. Aydos dağının namrun
kalesine giden ordanda tarsusa ve adanaya giden bi yol vardır bu yoldan bir otomobilin
gitmesine imkan yoktur…Kalenin eteginde köyün tarihi karamanogullari devrine kadar
cikan cok eski bir camii wardi.köylüler bu camiyi yiktirarak yerine bir yenisi
yaptirmislardır.kapisinin üstünde bir bizans yapi enkazindan aldigi anlasilan güzel nakisli
bir tas ve onun altinda kanuni devrinin sülüsü ile ak bir mermere islenmis kitabe vardir.Bu
kitabe ve tas halen camii kapisinin üstünde bulunmaktadir…Mindos kalesinin dogusunda
aydosun bir vadisi icinde yükselmis bir cift kaya vardr köylüler buraya polat kalesi
diyor.Çatalın tepesinde mindos beyinin saraylari denilen tasa oyulmus iki büyük odali
magara wardir.balkonunun iki diregi bulunan magarada simdi direklere rastlamak mümkün
degildir nedeni maden avcıları bunları tabiri caiz ise çalmışlardır.Çatalin tepesinde de
ayrıca bir kale vardi kale duwarinin kalintilari hala ayaktadır.Bu kaleden tond kalesini
görmek mümkündür…Kalenin bulunduğu köyün eski adi Kale-i Mindos idi. Bu köyü kale
kendi adiyla adlandirmistir köy sonra kayasaray ismini almistir.ereglinin 23 km güney
dogusundadir.Köyün ilk nüfus sayiminda 91 ev 543 nüfusu wardr.Bulgardagi döküntüleri
üzerndedir.dogusunda bulgar madeni wardir.Eski il yazici defterlernde arsiv
vesikalarinda ve vakfiyyelerde bu kalenin adi mundos mindos mendos mindüs seklinde
yazılır.

Emre KARACA’ya Teşekkür ediyoruz

Doğa rehberi Fedai 05325460730