TOROSLARIN SON ŞAMANLARI

TOROSLARIN SON ŞAMANLARI

Sütçüler’e yaklaşık 45 km Kesme kasabasına yaklasık 20 km uzaklıktaki Beydilli, Sarp dağının kayalık yamaçlarında Güneyaka (Güneş ışığını en iyi alacak şekilde )kurulmuş inanılmaz güzellikte ve Türkmen Yörük kültürünün en orjin miraslarındanbir köy BEYDİLİ…
BEYDİLİ ile Torosları kaşifleri (Discoverers of Taurus) Rota çalışmalarımı yaparken karşılaştım, fb_img_1487002059349Köprüçay kanyonundan Kesme Sütçüler bağlantısını ararken Çukurca köyünden BEYDİLİ ye çıkan sarp yer yer 45/50 derece eğimli beni ve motosikletimi zorlayan bir ara geri dönmeyi dahi düşündüğüm Lakin karşı Gembos dağlarının muhteşem manzarası ve içimde sönmek bilmeyen arayış ve keşfetme ateşiyle BEYDİLİ ye ulaştım

fb_img_1487002074021
Köy Doğayla o kadar bütünleşmiş ve bir olmuştu ki sanki gizlenmiş gibiydi Sarp dağının Kayalıklarının arasında ilk gözüme çarpan İnsan eliyle oluşturulmuş Evlerin Anadolu Toroslar sivil mimarisinden farklı bir tarza sahip olmasıydı Torosların bir çok farklı bölgesinde farklı mimari yapılar köyler görmeme rağmen buradaki evlerin bu halde örneklerini daha önce hiç görmemiştim.

fb_img_1487002063907
Avcı Mehmetin anlatımıyla “hatıl” denilen bir tarz ile tahtalar arasında dizilmiş ve sadece çamurla sıvanmış taşlardan oluşan ve evlerin dışına taşan ve “göçek” denilen çatılar, su ve toprak kullanılmadan oluşturulan ve “kuru duvar” denen muhteşem bir mimari

Evlerin hepsinin kapısı kıbleye yönünde ve evlerin arka taraflarında, diğer komşu evin insanları rahatsız olmasın diye penceresiz bırakılmış.fb_img_1487002091704

evler iki katlı ve alt katta evin hayvanları ve üst katta ise o ev halkı yaşam alanlarından oluşuyor Bazı evlerde Hayat da (Hayatın geçtiği yer) denilen Sundurma şeklinde Tahta balkon çıkıntıları bulunuyor Bu evlerin damına ise içeri yağmur geçemeyecek şekilde Ardıç ağacından atkıların üzerine oturtulmuş tahta damlar bulunuyor.
Köy meydanının çok güzel koktuğunu ve ne olduğunu sorduğumda evlerin hayatlarının önünde kurumaya bırakılan Şalba bitkisinin keskin kokusunun tüm köyü sarmış olduğunu öğreniyorumfb_img_1487002078860

Öğle vaktiydi Köy çeşmesinin önünde yolluğumu çıkardım Yaşlı bir koca geldi yanıma Hoş geldin nerden gelir nereye gidersin dedi ve geriye dönüp bağırdı misafirimiz var çay koyun! Ben zahmet olmasın hıg mıg yaptıysamda Paşa dayı lakabıyla anılan Nurullah amca ve Avcı mehmet namıyla anılırmış yörede Tanıştık Halleştik kocalarla
Sohbet derinleştikçe ilginç anektodlar ortaya çıkmaya başladı!
Yakın zamana kadar yolu bulunmayan köye yol yapmanın, yeni bir köy kurmaktan daha pahalıya mal olacağını anlayan devlet ve Köy hizmetleri, ilçe merkezine 20 kilometre uzaklıkta Çimenova yaylasına yeni bir köy kurmuşlar…
Lakin Beydilliler eski köyleri ile bağlarını koparmamışlar ve kendi yollarını kendileri yapmışlar
Paşa dayı Muhteşem muhabbeti ve bilgi birikimiyle sevgili Yusufun Yavuzun deyimiyle Torosların Son şamanı
BEYDİLİ ve Yörük kültürü ile ilgili Kitap çalışmaları olduğunu ve imkansızlıklar dolayısıyla Kitabının basımını tamamlayamadığını anlatıyor ve daha birçok şey … Paşa dayı
Köy 2006 Yılında Isparta Valiliğince Eko-Kültür köyü olarak kabul edilmiş ve bu köyde biri köy konağı olmak üzere 8 ev restore edilmiş. Buraya gelenlerin konaklaması için Ancak anladığım ve gördüğüm kadarı ile bu işin sonu gelmemiş. Bir çok ev virane durumda içim acıyor baktıkça…

Begdili Boyu; Oğuz Kağan Destanı’na göre Oğuzların 22 boyundan bir tanesiymiş.
Beydili; başta Kaşgarlı Mahmutun Divanı Lügati Türk adlı eserinde olmak üzere birçok hatırı sayılır eserde Badıllı, Begtili, Bagtıli, Beydilli olarak yer almakta olduğunu Türkiye nin birçok kentinde bu veya benzer isimlerde köyler var olduğunu öğreniyorum araştırmalarım neticesinde….

Binlerce yıllık kültürü, Geyik avcıları, Muhteşem doğası, Yırtıcı kuşları ve Endemik bitki örtüsüyle BEYDİLİ ve Paşa dayı Yaşayan bir hazine ve tarih mirasımız
Köyün bu haliyle korunması ve gelecek nesillerimize aktarılması gerektiğini ve Sorumluluk sahibi Yetkili makamlarda oturan insanların ve bizlerin bu konuda üzerimize düşenleri yapmamız gerektiğini düşünüyorum…
Paşa dayı ve Avcı mehmetin ikram ettikleri kekik çayımı içip müsadelerini istiyorum Paşa dayıya Kitabının yayınlanması için neler yapabileceğimin sözünü vererek.

Bora H Cavlak

Foto: Bora H Cavlak
#boraes #BoraesAdventure
#anadoluyukeşfet #toroslarikeşfet

Güzel anlatımı ile arkadaşım Bora H Cavlak a teşekkür ederim.

Doğa rehberi Fedai 05325460730

Reklamlar